کودک پرخاشگر
در چهار سالگی، کودکان تازه شروع به کنترل امیال خود کرده اند. اما بعضی از کودکان نسبت به دیگران زمان بیشتری برای یادگیری این مهارت ها لازم دارند، گاهی این کودکان پرخاشگر هستند. وقتی عصبانی می شوند یا به توجه نیاز دارند یا واقعا نمی دانند چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند، به مشت زدن، لگد کوبیدن و چنگ زدن متوسل میشوند یا به دفعات گاز میگیرند. شما به عنوان والدین چنین کودکی باید بدانید که این رفتار بینهایت دردسر ساز است، زیرا او آن قدر غیر قابل پیش بینی است که حرکاتش ممکن است خطرناک باشد و همه از دست او ناراحت شوند.
وقتی فرزندتان به کودک دیگری صدمه می زند، برای او محدودیتی قاطع اما غیر عاطفی قائل شوید. مثلا: «لگد زدن کار درستی نیست. تو به دوستت صدمه خواهی زد.» اگر بر سر او فریاد بکشید یا به او بگویید که بچه ی بدی است، رفتار خشن تری از خود نشان خواهد داد. سعی کنید حواس او را با یک پیشنهاد پرت کنید: «چرا هر دوی شما ماشین بازی نمیکنید.» و اگر او دست از رفتارش برنداشت، او را از کودک دیگر دور کنید تا بتوانید با او حرف بزنید. مشخص کنید که چه چیزی او را رنج می دهد و به او یادآوری کنید که احساساتش را بیان کند. شاید لازم باشد که برای او زمان محرومیت در نظر بگیرید یا درباره ی عواقب طبیعی این کار با او صحبت کنید؛ صحبت هایی مانند: «مشکل است که رفتارت را کنترل کنی، اگر به لگد زدن ادامه دهی، مجبور می شویم از اینجا برویم.» و اگر لازم شد این کار را انجام دهید. به این ترتیب به او کمک کرده اید امیال خود را کنترل کند و احساس امنیت بیشتری بیابد.
گاهی شاید کودکتان احساس کند که کنترل خود را از دست داده، وحشت زده شده و احساس بدی نسبت به خود داشته باشد. در این مواقع او به شدت به کمک شما نیاز دارد تا درک کند که چه اتفاقی روی داده است.
به او کمک کنید ارتباط بین پرخاشگری و خشم خود را پیدا کند (مثلا «دوستت را چنگ زدی چون عصبانی بودی»). او را تشویق کنید با شما مستقیما درباره ی احساس خشم خود صحبت کند یا با استفاده از بعضی از عروسک هایش آن را نمایش دهد. راه هایی پیشنهاد کنید که او بتواند خشم خود را به روشی مثبت با دوستان خود در میان بگذارد. در مواقعی که با مشکلی مواجه می شود، باید احساسات خود را بیان کند، بزرگتری را مطلع سازد یا از آن محل دور شود، اما حق ندارد به کسی صدمه بزند. همچنان که توانایی او برای شناخت احساساتش و توجه به رفتارهایش بیشتر می شود، کنترل بیشتری بر رفتارهای خود خواهد داشت.
در تعیین زمان های بازی او دقت به خرج دهید. اگر می دانید وقتی کودکتان بیش از حد تحریک شود پرخاشگری می کند، زمان بازی یا شرکت در یک مهمانی را محدود کنی و اجازه ندهید برنامه های تلویزیونی جنجال برانگیز و خشونت زا را تماشا کند.
روابط خانوادگی را به دقت زیر نظر بگیرید. کودکتان از نحوه ی ابراز خشم اعضای خانواده تاثیر می پذیرد. اگر افراد خانواده رفتاری پرخاشگرانه نسبت به یکدیگر داشته باشند، او نیز همین روش را در پیش خواهد گرفت. اگر کسی او را کتک بزند، تنبیه کند یا بیش از حد مورد انتقاد قرار دهد، او نیز دست از پرخاشگری بر نخواهد داشت. اگر او شما را می زند، از او فاصله بگیرید و بگویید:« وقتی من را می زنی نمی توانم در کنارت بمانم» و به جای آن که مقابله به مثل کنید، به اتاق دیگر بروید.
با وجود خشم خود، سعی کنید حامی کودکتان باشید. با او مهربان باشید و به او بفهمانید که دوست داشتنی است این رفتار پرخاشگرانه ی اوست که باید تغییر کند و شما به او کمک خواهید کرد که این تغییر ایجاد گردد.
